عصر حَجَرْ (۵۰۰۰ ق.م):

شروع دوران تمدن ماقبل تاریخ بلوچستان در عهد دوم است که حدود ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد می باشد.

لیکو یکی از گونه های ادب شفاهی و همچنان نوعی از موسیقی بلوچ های افغانستان است که مانند دوبیتی های زبان دری و لندی های لسان پشتو، توسط‌ عامه ی مردم به صورت شفاهی سروده شده است و به همین شیوه در بین مردمان مناطق مختلف انتشار یافته، و از نسلی به نسل دیگر انتقال پذیرفته است.

بلوچ تعلق خاطر شدیدی به موسیقی دارد. با موسیقی متولد میشود و به هنگام مرگ نیز از آن جدایی ندارد. زیبا ترین احساس و عمیق ترین دردها و شورانگیزترین داستانهای عشقی و حماسی را، نیمی به زبان گفتاری و نیمی به زبان موسیقی بیان می کند.

انسانﮯ ما پُسّـگین / / ما فرزند انسان هستیم

اندیش ﮯ کُوشءَ رُستگین // در دامن اندیشه رشد کرده ایم

بیا کاصد منی دوست ھمبلانی*

بدیے دیمء بلوچستانء شلانی*

اگر کسے بکنت نیکی خطا نیست*

اے چار روچی جہانء ھچ وفا نیست*